Elî Heyder Kaytan

Destpêka Cuye

Merdim ke maya xo ra beno; maye, pî, kalik û pîrika xo şinasneno. Way û birayanê xo, embiryan û merdimanê xo şinasneno. Bi perwerdekerdişê azayanê keye, kesêk beno pîl. Dibistananê dewlete de merdim perwerde vîneno. Qeçekî ra pey ciwanî yena. Wextê ciwanî de, piroblemê mîyanê keye de ke estê, merdim rî bi rî maneno. Vîyarte bar o, nê wextanê kambaxan de. Ameyox venişeno doşanê kesî ser. Kes xo rê rayîrêk gêreno, eke rayîrêk rast da xo ver, okey, piroblem çino; cuye vîyarena şina. Eke rayîr şaş bo, cuye bena axuyin. Qandê cu ciwanî de rayîr ser o bire dayîş avzem o.

Bi desan hezaran ciwananê kurdan, wextê ciwanîya xo de, bire da ke cuye û perwerdeyê keye û dewlete ra durî bikewê. Çunke ameyoxo ke seba ciwananê kurdan amebî amadekerdene, bindestîye ra vet çiyêk xo de nêhewênayêne.

Elî Heyder Kayatan, ciwanîya xo de Rayber Evdellah Ocalanî şinasneno. Nê şinasnayîşî reyde fek perwerde û feraseta dewlete ra veradano. Tarîx serranê 1970an mojneno. Elî Heyder Kaytan, o wext, mamostayê xo veçîneno. Êdî ê serran de dest pêkeno û tim nê mamosteyê xo yê newî ra museno, heta ke 03.07.2018 de, xatir waşt û serê xo rona.

Mamostetî

Tim vajîyeno: Kesêk çekuyêk bimusno mi, ez do 40 serrî ci rê xizmet bikera! No vatiş şaş yeno erjnayene. No vatiş seba mamostayanê dibistananê dewlete de mamostatî kenê rê nêyeno vatene. Çunke ê mamosteyê rastikên nîyê. Ê çîyanê verê ra ameyê amadekerdene, ê xizmetê desthilat yan zî çînêk kenê, vîyarnenê wendekaran. Bi no hewa xizmetê komel nêkenê. Ê xizmetê hêzanê duştê dewlete de ca dayo xo kenê. Ê wina nêbenê mamosteyê rastikên ke kes 40 serrî xizmetê înan bikero. Yo bîn zî nê mamosteyî meaş gênê. Eke meaş nêbo tew mamostatî zî nêkenê. Coka ê nêbenê mamostayê rastikên.

Rayber Apoyî xo bi xo, xo resna heta bî Rayberê merdimîye. Kîşta naye de Rayber Apoyî embazê xo perwerde kerdî û ê kerdî pêşengê şarî. Dîyalektîk wînî ame ronayene ke pêşengan mamostetîya rastikên kerdêne ke bi zerrî ra kes eşkeno 40 serrî xizmetê înan bikero; 40 serrî xizmet merdimîye ra bikero.

Ez û 30 hezarî ra vêşêr embazê ma perwerdeyê Rayber Apoyî bi awayêk rî bi rî dî. Sedhezaran kadro û xebatkar, yan rî bi rî yan zî materyal û dîmenan ra perwerdeyê Rayber Apoyî dî. Bi milyonan kurd, perwerdeyê xo Rayber Apoyî ra girewt. Wina kurdo azad raver kewt.

Elî Heyder Kaytan mamostayê min o. Mamostayêk winî bî ke şewdir ra heta şan perwerde dayêne. Bi rojan, verê ma de tîk vindertêne û perwerde dayêne. Perwerdeyêk komple, bê kêmasî. Wextê taştare, şamî de, fina ameyêne embazan mîyan. Wina hem teorîk hem piratîk perwerde dayêne. Metodê ci zengîn bî. Ey waştêne bi dîyalog ma bianco galegalî mîyan. Wina dahîna holêr rastîyan bi ma bido famkerdene. Ey teorîya sosyalîzmî weş ardêne ziwan û bi xo zî sere ra heta cêr sosyalîstîk ciwîyayêne. Ey het de embazan xo rehet hîs kerdêne. Na zî taybetmendîya Rayber Apoyî bî ke Elî Heyder Kaytanî ci ra girewtibî. Kîşta ma de sey ma bî. Labelê goşdayîş, rêzgirewtiş zî est bî û zerrî ra bî. Wina ma ferqê desthilat û sosyalîst şexsê ey de dîyêne.

O çimeyê felsefe, îdeolojî, sîyaset, edebîyat bî. Ruhê ci tenik, awirê ci germ, embaztîya ci zerrî ra bî. Vera cinîyanê şorişgêr de, zîyadêr xo berpirsîyar dîyêne. Teorîyê azadîya cinîyan, ey hem sey perwerde dayêne hem zî tim vistêne piratîk. O bixo rast nêzdî cinîyan bîyêne û nêverdayêne ke nêzdîbîyayîşêk şaş bêro kerdene.

Têgêrayîşê ma bi tirkî dest bi têkoşînî kerd. Ê şert û şirûtanê destpêke de îmkan çinbî ke bi kurdî têkoşîn bêro kerdene. Nika winî nîyo ma heme lehçeyanê kurdkî bikar anê. Heme zimanan zî bikar anê. Mîsal: Ma kitabanê Rayber Apoyî açarnenê xeylî ziwanan. Rastîya têgêrayîşê ma wina ya, no yeno zanayene. Embaz Elî Heyder Kaytan kîşta naye de, tim ziwanê xo zî pawitêne. Eke embazêk kirmanc yan zî dêrsimij bidîyêne, yekser şîyêne kirmanckî ser û bi lehçeya xo qisey kerdêne. Wina lehçeya xo ra hez kerdêne. Werrekna tay roportajê ey bi dimilkî zî estbîyêne.

Pêşeng

Têgêrayîşê Azadîye de tay şexsîyetî est ê ke ê taybet ê. Senî ke kesêk sey Rayber Apoyî nêvejîyeno raste, sey şexsîyetê taybetan zî kes nêvejîyeno raste. Çunke înan sere de kîşta Rayber Apoyî de ca girewt o. Tayê ci heta nefesa peyêne têkoşîn ramit o, tayê înan zî heta nika zî karê xo ser o yê. Ma nê şexsîyetan ra vanê “PÊŞENG”. Elî Heyder Kaytan zî nê pêşengan ra yew o. Heta nefeso peyêne Têgêrayîşê Azadîye rê pêşengtî kerd. Seba holêr bêro famkerdene, Rayber Apo vano: Embaz Fuad mi, mi ra zîyader fam keno!

Nameyo kod Fuat o. Destpêke de pêşeng û kadroyî nameyanê kurdî nanê xo ra. Badê ke şinê Beyrut-Libnan, ereban mîyan de manenê, o wext nameyanê erebkî nanê xo ra. Elî Heyder Kaytan zî nameyê Fuad nano xo ra. Wina embazan mîyan de tim ma vatêne Embaz Fuad. Labelê medya û TVyan de nameyo bîn ameyêne gurênayene.

Embaz Fuadî key ke perwerde dayêne, vengê ci ameyêne keydkerdene. Coka qeydê dersanê embaz Fuadî xeylî est ê. Reyna dersê ke embazî dayêne, ameyêne deşîfre kerdene û sey kitab ameyêne çapkerdene. Bi taybet zî Rastîya Rayber Apo ser o ders dayêne û ê dersî bîyêne kitab. Wina embaz Fuadî yew kullîyat xo pey de verdayo. Ez wina fikiryena û vana ke Elî Heyder Kaytanêko bîn kurdan mîyan ra nêvejîyeno. Ey cayê xo yê taybet tarîxê kurdan de viraşt. Kesêk nêbeno sey ey. Coka ganî hetê şarê ma ra o bêro şinasnayene û bêro nimûne girewtene.

Qisaya Peyêne

Serrgêra şehîdbîyayîşê ey de, bi hurmet ana xo vîrî. Şarê ma Têgêrayîşê Azadîye do tim rêça to de şoro. Seba kurdan Raybertî qetî ya. Rastîya xo îspat kerdo. Serkewtişê xo îspat kerdo. Pêşengê Têgêrayîşê Azadîye yê Şaro Kurd, Hakî Karer ra heta Elî Heyder Kaytan û Riza Altûn, cayê xo zereyê zerrîya kurdan de viraşt. Serkewtişê xo îlan kerdo.

Eke ma rewşa netewî û rewşa şaran ra biewnê, ganî kadroyê serkewte bê mabên est bê. Ma hewcedarê sermîyanî û rêvebirîya kolektîf ê. Qandê cu ganî pergal û rêxistinê ma yê netewî est bê. Mîyan ra zî rêvebir û kadroyê serkewte est bê. Ganî sitratejî û taktîkê ma yê netewî est bê ke azadî, demokrasî, seypêyî, edalet; netewa ma mîyan de tim est bo.

Şîîre: Dejê To